Debaty sejmoweV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie szczegółów wspólnej strategii zwalczania bezrobocia Polska-Unia Europejska

   W nawiązaniu do pisma z dnia 13 lutego 2001 r., znak: SPS-0202-5734/01, dotyczącego interpelacji posła Jana Kochanowskiego w sprawie szczegółów wspólnej strategii zwalczania bezrobocia Polska-Unia Europejska, uprzejmie informuję, iż:

   1. Zgodnie z postanowieniami Partnerstwa dla Członkostwa rząd Polski oraz Komisja Europejska - Dyrekcja Generalna do spraw Zatrudnienia i Spraw Socjalnych dokonują przeglądu polskiej polityki zatrudnienia. Celem tego przeglądu jest zbadanie stopnia zaawansowania Polski w przystosowywaniu rynku pracy do realizacji Europejskiej Strategii Zatrudnienia.

   2. Dokument pn. Wspólna ocena założeń polskiej polityki zatrudnienia (ang. Joint Assessment of Employment Priorities in Poland), w dalszym tekście określany w skrócie - JAP, stanowi punkt wyjścia dla dokonania przeglądu polityki zatrudnienia. Dokument ten został podpisany w dniu 29 stycznia 2001 r. przez stronę polską reprezentowaną przeze mnie i stronę unijną reprezentowaną przez panią komisarz Annę Diamantopoulou.

   3. Z uwagi na to, że rząd Polski w 2000 r. opracował i przyjął do realizacji dwa dokumenty pn. Narodowa Strategia Wzrostu Zatrudnienia i Rozwoju Zasobów Ludzkich w latach 2000-2006 oraz bazujący na tym materiale Narodowy Plan Działań na rzecz Zatrudnienia na lata 2000-2001, ustalone w tych dokumentach kierunki i priorytety polityki zatrudnienia znalazły odzwierciedlenie w tekście dokumentu JAP.

   4. Główne tematy dokumentu JAP przedstawione zostały w czterech rozdziałach. Rozdział pierwszy zawiera krótki opis stanu polskiej gospodarki. W rozdziale drugim przeanalizowana została ogólna sytuacja na rynku pracy i postęp dokonany w zakresie transformacji rynku pracy. Rozdział trzeci określa główne wyzwania (w układzie: tło, działania i ocena), a w rozdziale czwartym przedstawione są ogólne wnioski wynikające z przeglądu.

   Odpowiadając bezpośrednio na wymienione w interpelacji cztery szczegółowe pytania postawione przez pana posła Jana Kochanowskiego, pragnę przedstawić następujące informacje:

   Ad. 1. Pytanie dotyczące zobowiązań strony polskiej związanych z restrukturyzacją rynków pracy w rolnictwie.

   W dokumencie nie zapisano żadnych nowych zobowiązań ze strony polskiej związanych z restrukturyzacją rynku pracy w rolnictwie. Natomiast w kilku miejscach sygnalizuje się zamierzenia i działania podejmowane przez rząd w ramach polityki rynku pracy, ukierunkowane na wspieranie zatrudnienia na obszarach wiejskich:

   1. W rozdziale 3.2 pt. Rozwój zasobów ludzkich, przy charakterystyce tła wskazuje się, że w ramach programów przyjętych przez rząd przygotowane są specjalne rozwiązania dotyczące szkolenia osób z sektorów/branż restrukturyzowanych, w tym obszarów wiejskich (także z wykorzystaniem środków Unii Europejskiej i pożyczki Banku Światowego). W opisie działań zadeklarowano monitorowanie realizacji programów restrukturyzacji w części dotyczącej szkolenia i dokonywania oceny efektywności wydatkowania środków na szkolenia.

   2. W rozdziale 3.4 pt. Regionalne aspekty polityki zatrudnienia w opisie działań zasyngalizowano, iż w regionach borykających się ze szczególnymi trudnościami i zagrożonych bezrobociem strukturalnym - tj. na obszarach restrukturyzowanego rolnictwa i przemysłu - stosowane są szczególne instrumenty wsparcia mające na celu rozwój infrastruktury, nowych przedsiębiorstw i zasobów ludzkich. W ocenie podkreślono, iż ˝Polska przyjęła zintegrowane podejście jeśli chodzi o podnoszenie efektywności działalności gospodarczej w regionach słabo rozwiniętych˝. Zaznaczono jednak, iż ˝sukces tego podejścia zależeć będzie od skuteczności nowych struktur samorządowych w zapewnianiu spójnego planowania i wdrażania polityki˝. Ponadto podkreślono, że jednym z istotnych problemów są bariery utrudniające przemieszczanie się pracowników. Zwrócono uwagą, że przy przeglądzie aktywnych programów rynku pracy należy ustalić przyczyny utrudniające mobilność pracowników i określić modyfikacje instrumentów promujących mobilność. Konieczne jest także podjęcie działań niemieszczących się bezpośrednio w obszarze polityki zatrudnienia, ale mających wpływ na zachowania na rynku pracy (w zakresie rozwoju budownictwa i sprawnie funkcjonującego rynku nieruchomości).

   3. W rozdziale 4 Wnioski zapisano, że do głównych priorytetów polityki zatrudnienia należy m.in. ˝próba rozwiązania problemu bezrobocia regionalnego poprzez podejmowanie działań na rzecz rozwoju regionalnego, a także zmniejszanie barier w mobilności geograficznej˝.

   Ad. 2. Pytanie dotyczące zawartych w dokumencie zaleceń odnośnie do reform polskiego rynku pracy, metod aktywizacji bezrobotnych i reorientacji zawodowej.

   Cały dokument JAP poświęcony jest ocenie stanu polskiego rynku pracy i rekomendacjom dotyczącym pobudzania zatrudnienia i zmniejszania bezrobocia. Jak wspomniałem na wstępie, w dokumencie JAP przewija się zalecenie, aby utrzymywać kierunki polityki rynku pracy nakreślone w Narodowej Strategii Wzrostu Zatrudnienia i Rozwoju Zasobów Ludzkich w latach 2000-2006 i konsekwentnie realizować zadania zapisane w Narodowym Planie Działań na Rzecz Zatrudnienia na lata 2000-2001. Przykładowo, w odniesieniu do polityki przeciwdziałania bezrobociu sformułowano następujące opinie i zalecenia:

   1. W rozdziale 3.2 Rozwój zasobów ludzkich w ocenie m.in. wskazano, że należy priorytetowo traktować działania wspierających rozwój szkoleń i innych programów zmierzających do poprawy zdolności do zatrudnienia.

   2. W rozdziale 3.3.3 Publiczne służby zatrudnienia i programy ˝aktywne˝ w opisie działań wskazano, iż priorytety rządu w zakresie aktywnych programów rynku pracy obejmują m.in. tworzenie indywidualnych planów działań dla bezrobotnych i wczesną identyfikację osób zagrożonych długotrwałym bezrobociem. Ważne jest także zwiększenie liczby programów na rzecz rozwoju zasobów ludzkich. Niezbędny jest monitoring efektywności aktywnych programów przeciwdziałania bezrobociu i ich doskonalenie. W ocenie podkreślono m.in., że należy śledzić wpływ nowej struktury służb zatrudnienia na realizację polityki zatrudnienia oraz dokonać oceny adekwatności środków, jakimi dysponują publiczne służby zatrudnienia w stosunku do zakresu powierzonych im zadań.

   3. W rozdziale 4 Wnioski podkreślono, że konieczne jest ˝zapewnienie publicznym służbom zatrudnienia środków i struktur niezbędnych do zagwarantowania wysokiej jakości świadczonych przez nie usług i do promowania odejścia od pasywnych działań na rzecz bezrobotnych w kierunku form aktywnych˝.

   Ad. 3. Pytanie dotyczące harmonogramu wywiązywania się przez Polskę z przyjętych w zakresie redukcji bezrobocia zobowiązań.

   W dokumencie JAP nie określono żadnego harmonogramu wywiązywania się przez Polskę z zobowiązań w zakresie redukcji bezrobocia. Ustalono jednak ze stroną unijną, że co pewien czas będzie dokonywany przegląd postępu realizacji zaleceń zawartych w dokumencie JAP. Pierwszy przegląd będzie miał miejsce już wiosną bieżącego roku.

   Ad. 4. Pytanie dotyczące skali wsparcia finansowego strony unijnej dla restrukturyzacji polskiego rynku pracy.

   Dokument JAP nie ma charakteru programu wsparcia finansowego, nie idą więc za nim żadne środki ze strony Unii dla realizacji polityki zatrudnienia i restrukturyzacji polskiego rynku pracy.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Ewa Lewicka

   Warszawa, dnia 7 marca 2001 r.